เคยสงสัยไหมว่า ทำไมคุณถึงอดใจไม่ไหวที่จะคลิกเข้าไปอ่านบทความที่มีหัวข้อดึงดูดใจอย่างบอกไม่ถูก ทั้งๆ ที่บางครั้งเนื้อหาข้างในอาจไม่ได้น่าสนใจอย่างที่คิด นั่นเป็นเพราะคุณกำลังตกเป็นเหยื่อของ “คลิกเบต Clickbait” ยังไงล่ะ
ฉะนั้น การทำความเข้าใจเกี่ยวกับคลิกเบตจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะจะช่วยให้คุณสามารถแยกแยะเนื้อหาที่มีคุณภาพออกจากเนื้อหาที่ไร้คุณภาพได้ นอกจากนี้ยังช่วยให้คุณสามารถป้องกันตัวเองไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของข้อมูลที่ผิดพลาดหรือบิดเบือนอีกด้วย และบทความนี้ ดิจิทัล แฟคตอรี่ จะมาเผยจากกลไกทางจิตวิทยาที่ซับซ้อนของกลยุทธ์คลิกเบต Clickbait เพื่อให้คุณสามารถรับมือกับการพาดหัวแบบคลิกเบตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คลิกเบต (Clickbait) คืออะไร ?
คลิกเบต หรือ Clickbait แปลว่า “ พาดหัวยั่วให้คลิก ” เป็นเทคนิคที่ผู้สร้างเนื้อหาออนไลน์ใช้ดึงดูดให้ผู้คนคลิกลิงก์ประเภท Clickbait เพื่อเข้าไปอ่านเนื้อหาของพวกเขา โดยการใช้พาดหัวที่เกินจริง น่าสนใจ หรือสร้างความอยากรู้อยากเห็น แต่เมื่อคลิกเข้าไปแล้วเนื้อหาภายในกลับไม่สอดคล้องกับพาดหัวที่เห็น หรืออาจไม่มีคุณค่าเท่าที่ควร
กลไกทางจิตวิทยาที่อยู่เบื้องหลังคลิกเบต (Clickbait)
พาร์ทนี้จะพาคุณไปเจาะลึกถึงกลไกทางจิตวิทยาที่อยู่เบื้องหลังคลิกเบต เพื่อให้คุณเข้าใจว่าทำไมคุณถึงหลงใหลในพาดหัวที่ยั่วยวนเหล่านี้ และจะช่วยให้คุณสามารถระวังตัวเองจากคลิกเบตได้มากขึ้น
1. ความอยากรู้อยากเห็น
มนุษย์มีสัญชาตญาณอยากเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ อยู่เสมอ ดังนั้น เมื่อเจอพาดหัวที่ท้าทายความอยากรู้อยากเห็น เช่น “ คุณจะต้องอึ้งกับสิ่งที่เกิดขึ้นต่อไปนี้ ! ” คุณก็คงอดใจไม่ไหวที่จะคลิกเข้าไปดู ใช่ไหมล่ะ ?
2. กลัวที่จะพลาดสิ่งสำคัญ
โดนทั่วไปแล้ว มนุษย์มักไม่อยากพลาดอะไรที่สำคัญหรือน่าสนใจไป ฉะนั้น เมื่อเห็นพาดหัวที่บอกว่า “ ห้ามพลาด! ” หรือ “ จำกัดเวลา ” คุณจะรู้สึกกดดันให้ต้องคลิกเข้าไปดู
3. ต้องการความบันเทิง
การแสวงหาความบันเทิงเป็นความต้องการขั้นพื้นฐานของมนุษย์ คลิกเบตจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่ง่ายและรวดเร็วที่สุดในการหาความบันเทิงเพื่อผ่อนคลายความเครียด แต่ก็ต้องยอมรับว่า บางครั้งก็อาจทำให้คุณเสียเวลาไปกับข้อมูลที่ไม่เป็นประโยชน์เหมือนกัน
4. ต้องการการยืนยัน
เป็นปกติที่เมื่อคุณมีความเชื่ออะไรอยู่แล้ว คุณจะมองหาข้อมูลที่สนับสนุนความเชื่อนั้น และคลิกเบตก็มักจะนำเสนอข้อมูลที่สอดคล้องกับความเชื่อของคุณ
วิธีการใช้งานคลิกเบต (Clickbait)
คลิกเบตมักใช้เทคนิคการสร้างพาดหัวที่ดึงดูดใจผู้ชมด้วยคำเหล่านี้ เช่น ที่สุด, ดีที่สุด, น่าตกใจ เพื่อกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็น หรือใช้คำถามที่ยั่วยวนชวนสงสัย อาทิ คุณเชื่อไหมว่า ? นอกจากนี้ ยังใช้ภาษาที่เร้าอารมณ์ เช่น คุณจะต้องอึ้ง หรือห้ามพลาด เพื่อกระตุ้นความอยากรู้ว่าอะไรคือความจริง
ยังไม่หมดเพียงเท่านี้ คลิกเบตยังเลือกใช้เทคนิคด้านตัวเลข เพื่อทำให้ข้อมูลดูน่าเชื่อถือ เช่น 10 วิธีง่ายๆ ที่จะทำให้คุณเก่งขึ้น และเพื่อเพิ่มแรงกดดันให้ผู้ชมตัดสินใจคลิกเข้ามาดู พาดหัวก็มักจะมีการใช้คำที่สร้างความเร่งด่วน เช่น จำกัดเวลา, เพียงวันนี้เท่านั้น เป็นต้น ซึ่งทั้งหมดทั้งมวลนี้ล้วนเป็นกลยุทธ์ที่ถูกออกแบบมาเพื่อดึงดูดความสนใจและกระตุ้นให้ผู้คนคลิกเข้ามาอ่านเนื้อหาภายในนั่นเอง
ตัวอย่างคลิกเบต (Clickbait) ที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน
ตัวอย่าง คําโปรยในข้อความที่เป็นคลิกเบต (Clickbait) ที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน จะแบ่งออกเป็น 3 พาร์ทหลักๆ คือ พาร์ทสุขภาพและความงาม, พาร์ทบันเทิง และพาร์ทข่าวสาร
1. ด้านสุขภาพและความงาม
ตัวอย่างพาดหัวคลิกเบต : ลดน้ำหนัก 10 กิโลใน 7 วัน ด้วยวิธีง่ายๆ ที่คุณทำได้ที่บ้าน !
ความเป็นจริง : อาจเป็นการโฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร, โปรแกรมลดน้ำหนักที่ไม่น่าเชื่อถือ หรือเนื้อหาอาจให้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน
ตัวอย่างพาดหัวคลิกเบต : สูตรหน้าใส ไร้สิว ผิวอ่อนเยาว์ เหมือนวัยรุ่น ด้วยส่วนผสมจากธรรมชาติ !
ความเป็นจริง : อาจเป็นการโฆษณาผลิตภัณฑ์บำรุงผิวราคาแพง หรือเนื้อหาอาจเป็นการกล่าวอ้างสรรพคุณเกินจริง
2. ด้านบันเทิง
ตัวอย่างพาดหัวคลิกเบต : ดาราสาวชื่อดังตั้งท้องลูกคนที่สามแล้ว !
ความเป็นจริง : อาจเป็นข่าวลือที่ไม่มีหลักฐานยืนยัน หรือเป็นการนำเสนอข้อมูลที่บิดเบือน
ตัวอย่างพาดหัวคลิกเบต : นักร้องดังประกาศเลิกกับแฟนสาว หลังคบกันมา 10 ปี !
ความเป็นจริง : อาจเป็นข่าวเก่าที่นำมาตีพิมพ์ใหม่ หรือเป็นข่าวลือที่ไม่มีมูลความจริง
3. ด้านข่าวสาร
ตัวอย่างพาดหัวคลิกเบต : เหตุสลด! เครื่องบินตกกลางอากาศ ผู้โดยสารรอดชีวิตเพียงคนเดียว
ความเป็นจริง : อาจเป็นข่าวเก่าที่นำมาตีพิมพ์ซ้ำ หรือเป็นข่าวที่ยังไม่ได้รับการยืนยันจากแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ
ตัวอย่างพาดหัวคลิกเบต : วิธีทำเงินล้านง่ายๆ ไม่ต้องลงทุน !
ความเป็นจริง : อาจเป็นการโฆษณาธุรกิจเครือข่าย หรือการหลอกลวงให้ลงทุนในโครงการที่ไม่น่าเชื่อถือ
วิธีป้องกันตัวเองจากคลิกเบต (Clickbait)
คลิกเบตเปรียบเสมือนกับดักที่ดึงดูดคุณด้วยคำโปรยที่น่าสนใจ แต่ภายในกลับว่างเปล่า ฉะนั้น การเรียนรู้ที่จะระวังและตรวจสอบข้อมูลก่อนที่จะแชร์ต่อจะช่วยให้คุณเป็นผู้บริโภคข้อมูลที่มีวิจารณญาณที่ดี และหลีกเลี่ยงการแพร่กระจายข่าวปลอมหรือข้อมูลที่ไม่ถูกต้องได้นั่นเอง ซึ่งวิธีป้องกันตัวเองจากคลิกเบต มีดังนี้
1. สังเกตคำโปรย
คลิกเบตมักใช้เทคนิคหลากหลายเพื่อดึงดูดความสนใจของคุณ เช่น การใช้คำที่เกินจริงอย่าง “ที่สุด”, “ไม่เชื่อ”, “ช็อก”, “ลับ” หรือ “รวย” เพื่อสร้างความตื่นเต้น การใช้ภาษาที่เร้าอารมณ์เพื่อกระตุ้นความอยากรู้ หรือการสร้างคำถามปลายเปิดที่ไม่มีคำตอบที่ชัดเจน เพื่อให้คุณอยากค้นหาคำตอบเอง นอกจากนี้ การสร้างความรู้สึกเร่งด่วน เช่น “เหลือเวลาอีกไม่กี่ชั่วโมง” ก็เป็นอีกหนึ่งกลยุทธ์ที่นิยมใช้ในการดึงดูดให้คุณคลิกเข้าไปดู
2. ตรวจสอบแหล่งที่มา
ก่อนที่จะเชื่อข้อมูลใดๆ คุณควรตรวจสอบแหล่งที่มาของข้อมูลนั้นอย่างละเอียด โดยเริ่มจากการพิจารณาว่าเว็บไซต์ที่คุณกำลังอ่านอยู่นั้นเป็นเว็บไซต์ข่าวหรือเป็นเว็บไซต์ขององค์กรที่มีความน่าเชื่อถือหรือไม่ นอกจากนี้ การตรวจสอบผู้เขียนเนื้อหาก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน เพื่อดูว่าผู้เขียนมีประสบการณ์หรือความรู้ในเรื่องนั้นๆ มากน้อยเพียงใด และสุดท้าย การพิจารณาจากวันที่เผยแพร่ของข้อมูลก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ควรพิจารณา เพราะข้อมูลที่เพิ่งเผยแพร่ใหม่ๆ อาจยังไม่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องอย่างละเอียด
3. อ่านคอมเมนต์
การอ่านคอมเมนต์ของผู้อื่น จะช่วยให้คุณทราบว่าเนื้อหาภายในเป็นอย่างไร มีประโยชน์หรือไม่ หากคอมเมนต์เป็นไปในทิศทางเดียวกันว่าเป็นเนื้อหาที่ไร้คุณภาพ คุณก็เลื่อนผ่านไปได้เลย
4. ใช้โปรแกรมบล็อกโฆษณา
หนึ่งในวิธีที่ง่ายและมีประสิทธิภาพในการลดปริมาณคลิกเบตที่คุณต้องเจอ คือ การใช้โปรแกรมบล็อกโฆษณา โปรแกรมเหล่านี้จะช่วยกรองโฆษณาที่ไม่ต้องการออกไป ทำให้คุณสามารถเข้าถึงเนื้อหาที่ต้องการได้โดยตรงและรวดเร็ว นอกจากนี้ การใช้โปรแกรมบล็อกโฆษณายังช่วยปรับปรุงประสบการณ์การใช้งานอินเทอร์เน็ตของคุณให้ดียิ่งขึ้น
5. ตรวจสอบความถูกต้องจากหลายแหล่ง
ในยุคข้อมูลข่าวสารที่เข้าถึงได้ง่าย การตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง หากคุณสนใจเรื่องใดเป็นพิเศษ ลองหาข้อมูลจากหลายๆ แหล่ง เพื่อเปรียบเทียบและสรุป จะช่วยให้คุณได้ข้อมูลที่รอบด้านและน่าเชื่อถือมากขึ้น นอกจากนี้ การฝึกฝนการหาข้อมูลจากหลายแหล่งยังช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการตัดสินใจของคุณให้ดีขึ้นอีกด้วย
บทสรุป
สรุปแล้ว คลิกเบตเป็นเพียงวิธีการดึงดูดความสนใจในระยะสั้นเท่านั้น แต่หากต้องการสร้างความเติบโตให้กับธุรกิจในระยะยาว Content Marketing คือ คำตอบ เพราะการสร้างคอนเทนต์ที่มีคุณค่าจะช่วยสร้างแบรนด์ให้เป็นที่รู้จัก น่าเชื่อถือ และดึงดูดลูกค้าเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หากคุณต้องการสร้างคอนเทนต์ที่มีคุณภาพ บริการ รับทำ Content Marketing สามารถช่วยคุณได้ โดยทีมงานผู้เชี่ยวชาญจะเข้ามาวางแผนและสร้างสรรค์เนื้อหาที่ตอบโจทย์ความต้องการของคุณ ช่วยให้ธุรกิจของคุณเติบโตได้อย่างยั่งยืน
